Przejdź do treści

Domy energooszczędne – moda czy rozsądek?

Coraz częściej słyszymy o budowaniu domów energooszczędnych, w których instalowane są nowoczesne pompy ciepła, kolektory słoneczne, systemy rekuperacyjne a nawet przydomowe elektrownie wiatrowe. Budowa domu energooszczędnego przy wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii to nie tylko moda. Jednym z priorytetowych czynników ich popularności są oczywiście finanse.

Dom energooszczędny to oprócz nowatorskich instalacji grzewczych, również odpowiedni system budowania. Podstawowe cechy charakterystyczne dla takiego budynku to między innymi zwarta bryła budynku, niezawodna izolacja cieplna, energooszczędna stolarka okien, nieprzepuszczanie powietrza przez przegrody zewnętrzne, pasywne podgrzewanie wstępne świeżego powietrza, wentylacja z odzyskiem ciepła oraz wykorzystywanie zewnętrznych, odnawialnych źródeł energii do ogrzania budynku i wody użytkowej.
Zgodnie z przyjętą definicją, aby budynek mógł być uznany za energooszczędny, dla zapewnienia w nim komfortu cieplnego zużywa nie więcej, niż 15 kWh energii na jeden metr kwadratowy przestrzeni użytkowej w ciągu jednego roku. Dla porównania w standardowym budynku przeciętnie zużywa się 120 kWh. Koszt budowy domu energooszczędnego, w którym łączone są funkcje przeciwdziałania utracie ciepła i pozyskania energii pochodzącej ze źródeł w pełni odnawialnych, jest o około 8 do 15% wyższy. Niemniej warto zauważyć, że oszczędności wynikające z dalszego, wieloletniego korzystania z poczynionych inwestycji rekompensują w pełni poniesione nakłady.
Wśród instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii najbardziej popularne są obecnie pompy ciepła oraz kolektory słoneczne. Jeszcze 10 lat temu pompa ciepła traktowana była w Polsce jako swoista ciekawostka technologiczna. Obecnie tego rodzaju rozwiązanie znane jest już większości osób budujących dom. Koszt zakupu i instalacji pompy w zależności od rodzaju systemu i jego elementów składowych wynosi od 18 do 65 tys. zł. Obecnie jednak pompa ciepła jest najtańszym w eksploatacji sposobem ogrzewania domu. Przykładowo dla budynku o powierzchni 150-200 m2 roczny koszt ogrzewania i c.w.u. wynosi około 1500 – 2000 zł.

Niewiele mniej popularnym rozwiązaniem jest wykorzystanie kolektorów słonecznych do ogrzewania domu i wody użytkowej. Koszt ich instalacji uzależniony jest od indywidualnych potrzeb oraz od rodzaju kolektorów słonecznych. W Polsce najtańsze i jednocześnie najbardziej popularne są kolektory płaskie. Ich wadą jest natomiast mała wydajność w okresie zimowym. Zdecydowanie bardziej wydajne, ale i droższe są kolektory próżniowe. Ich zaletą jest natomiast możliwość zastosowania w instalacjach solarnych całorocznych. Koszt płaskiego kolektora słonecznego wykorzystywanego do ogrzania wody użytkowej dla rodziny czteroosobowej to około 1,4 do 2 tys. zł. Cena kolektora próżniowego wynosi około 3 tys. zł.  Koszt instalacji to wydatek rzędu 9 tys. zł. Inwestycja w kolektory słoneczne pozwala jednakże zmniejszyć wydatki na ogrzewanie domu i ogrzanie wody nawet o 20-40 % rocznie. Ich producenci przekonują, że zwrot zainwestowanej kwoty następuje już po 5 latach.

Obecnie jeszcze mało popularna jest w Polsce rekuperacja. Jest to centrala wentylacyjna z odzyskiem ciepła będąca częścią składową systemu wentylacyjnego budynku. Głównym zadaniem rekuperacji jest zapewnienie stałej wymiany powietrza i jednoczesne ograniczenie kosztów związanych z ogrzewaniem budynku poprzez odzysk ciepła z powietrza oddawanego na zewnątrz za pomocą systemu wentylacyjnego. Oszczędność wynika z wyrównania temperatur pomiędzy dwoma strumieniami powierza przepływającymi przez  rekuperator. W zależności od zakupionego systemu wentylacji mechanicznej, koszt odzysku ciepła może wynieść od 60 do 80%.